Vertrouwen in gasproducent lijkt weg: vier rechtszaken over activiteiten Vermilion in gemeente Westerveld

In Westerveld lijkt weinig over van het aanvankelijke vertrouwen in Vermilion. Er staan op dit moment vier rechtszaken op de rol waarin de Canadese gasproducent zich, direct of indirect, zal moeten verantwoorden voor activiteiten in deze gemeente.

Drie zaken betreffen de gaswinning uit de put bij Wapse. Bij de vierde rechtszaak gaat het om put Nijensleek-01. Die is in het verleden gebruikt om aardgas te winnen, maar dient tegenwoordig om afvalwater op te slaan. Dat is afkomstig van actieve gaswinlocaties van Vermilion, elders in Nederland.

Vermilion, gespecialiseerd in kleine gasvelden, wint sinds goed vier jaar aardgas uit een put even buiten Wapse. Zomer 2017 gaf het ministerie van economische zaken en klimaat (EZK) het bedrijf toestemming om hier dagelijks nog drie keer meer gas te winnen. Vermilion mag sindsdien 1,5 miljoen kubieke meter gas per dag boven de grond halen, in plaats van een half miljoen kuub.

Meer gas, dat sneller wordt gewonnen

Daar blijft het niet bij. De Canadezen beweren inmiddels te hebben ontdekt dat de ondergrond nog meer gas bevat dan ze eerder wisten. Van minister Wiebes mogen ze deze extra 1,8 miljard kubieke meter ook winnen. Het bedrijf heeft kortom groen licht om bij Wapse én drie keer sneller te produceren dan in het begin én een groter totaalvolume gas te winnen.

Vermilion, gesteund door het ministerie, houdt vol dat de mogelijke bodemeffecten van de gaswinning uit dit relatief kleine veld niet te vergelijken zijn met die rond Slochteren. Omwonenden zouden niet bang hoeven te zijn voor schade aan hun huizen. De bodem zou hooguit een paar centimeter kunnen dalen, het risico op bevingen zou te verwaarlozen zijn.

Geen vertrouwen in prognoses

De gemeente Westerveld zowel als Milieudefensie hebben geen vertrouwen in deze prognoses. Een goede en heldere schaderegeling staat evenmin al op papier. Pogingen om op de rem te trappen leverden tot dusver evenwel weinig op.

In een laatste poging wenden gemeente en Milieudefensie zich nu tot de Raad van State. Alie Eiting van Milieudefensie Westerveld: ,,Er is bijvoorbeeld grote onduidelijkheid over de berekening van de maximale bodemdaling. Vermilion kwam eerst met ‘minder dan 2 centimeter’ op de proppen, maar TNO berekende 4 centimeter. Hoe zit het nu precies? En hoe kan het, dat inmiddels meer en sneller gas wordt gewonnen, maar tegelijk het seismisch risico nóg lager wordt ingeschat dan eerst?”

De Raad van State buigt zich over zowel het eerste winningsplan voor de Wapser put als het tweede, waarin het extra productievolume van 1,8 miljard kuub gas is opgenomen. Data voor de zittingen in Den Haag zijn nog niet bekend.

Nieuwe zitting over afvalwaterinjectieput

Een datum is er al wel voor een nieuwe rechtszitting over de afvalwaterinjectieput bij Nijensleek. Vermilion liet januari vorig jaar herstelwerk uitvoeren aan de put. Milieudefensie wilde zeker weten of er eerder geen milieuschade was ontstaan in de omgeving. Met een Wob-verzoek vroeg ze Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) om het gebruikte werkprogramma.

In tweede instantie stemde de toezichthouder daarmee in. Vermilion bleef evenwel medewerking weigeren. Volgens het bedrijf staan er, behalve milieu-informatie, concurrentiegevoelige gegevens in het document. De voorzieningenrechter in Amsterdam gaf de Canadezen in mei vorig jaar gelijk. SodM liet het er niet bij zitten en stapte naar de Raad van State. Dinsdag 7 april is de zitting.

‘Concurrentiegevoelig? Nee, het is als patat bakken’

De toezichthouder blijft erbij dat de informatie in het werkprogramma helemaal niet concurrentiegevoelig is. ‘De beschreven werkzaamheden zijn niet uitzonderlijk en worden al zeer lang uitgevoerd door iedere operator in binnen- en buitenland’, luidt het in het beroep. SodM maakt zelfs de vergelijking met patat bakken: ‘Zo is het productieproces in een snackbar waarbij friet wordt gefrituurd overal hetzelfde’.

Mocht dit inderdaad zo zijn, dan is de vraag wel waarom Vermilion hardnekkig blijft weigeren het werkprogramma openbaar te maken. Volgens het bedrijf zelf is rond de put bij Nijensleek geen milieuschade ontstaan. Tijdens de rechtszitting in mei in Amsterdam steunde SodM de Canadezen hierin.

Vierde zaak dient in Groningen

Aanstaande dinsdag tenslotte treffen Milieudefensie en EZK elkaar in de rechtbank in Groningen. Het departement wees eerder een Wob-verzoek van de milieuorganisatie af. Die vroeg om gegevens over de precieze omvang en winbaarheid van het gasveld bij Wapse.

‘Strikt vertrouwelijk’, oordeelde EZK over deze, door Vermilion berekende en ingediende, data en weigerde openbaarmaking. De rechter moet, mede aan de hand van een inmiddels beschikbaar onafhankelijk onderzoeksrapport, nu beslissen of Milieudefensie de informatie toch mag opeisen.