Burgemeester: ‘Het was druk, maar niet onplezierig’

Diever - Dat er wat stond te gebeuren, dat was voor Rikus Jager wel duidelijk, maar dat de samenleving zó rigoureus op slot ging, had ook de burgemeester van de gemeente Westerveld niet gedacht. „Het was eerst ver van ons huis, maar met Coevorden kwam het wel erg dichtbij", verwijst Jager naar de eerste Drentse coronabesmetting.

Jager had alle begrip voor de genomen maatregelen, helemaal voorbereid was de gemeente echter niet. „Dit zijn gebeurtenissen die eens in de 100 tot 150 jaar plaatsvinden, daar ga je niet dagelijks naar leven. We hadden toevallig wel wat cruciale processen met de hulpdiensten geoefend in Zuidwest-Drenthe, waarbij sprake was van een soort pandemie in onze regio. We waren niet onbekend met deze GRIP4-situatie, maar vraag is dan wel hoe alles in elkaar steekt. We weten elkaar in ieder geval voor 100% te vinden", kijkt Rikus Jager terug.

Westerveld heeft wel een soort uitwijkplan liggen, voor het geval het gemeentehuis niet beschikbaar zou kunnen zijn. Dan is de Gemeentewerf op Dieverbrug een tijdelijk hoofdkwartier. „Stel er is een crisis, waarbij het belang van twee locaties speelt, kunnen we ook zo naar Meppel; het stadhuis heeft een hele verdieping vrij", glimlacht Jager.

Lichaamstaal

Op het gemeentehuis werd beperkt gewerkt, het wordt nu steeds meer. „Ik ben nu wel zat van dat digitale vergaderen. Pas als je de lichaamstaal van de mensen ziet, weet je welke toon je moet aanslaan. Driekwart van de bevolking doet de mond niet open, dan moet je het van mimiek hebben om te weten hoe iemand er in staat."

De gemeente Westerveld heeft in deze coronatijd een crisisteam, dat in eerste instantie veel bij elkaar kwam. De vergaderingen met het Regionaal Beleidsteam van de Drentse Veiligheidsregio, vonden bijna altijd fysiek plaats. „We hebben maar eenmaal zo’n blikken vergadering gehad. Je wilt elkaar zien, je wilt na afloop nog even met een collega sparren. Ik denk wel dat de 12 Drentse burgemeesters dichter naar elkaar toe gegroeid zijn."

Rikus Jager zag zijn rol van burgemeester gaandeweg wijzigen in die van burgervader. Hij maakt de vergelijking met meneer pastoor, vooral omdat de kerkdiensten wegvielen. Vanuit de samenleving kwamen steeds meer vragen, maar ook vanuit het ambtelijke apparaat. „Mensen worden onzeker, zo kreeg ik ineens een hoop op mijn bordje. Het was druk, maar niet onplezierig. Er wordt veel van het improvisatievermogen gevraagd, dat is een van de mooiste facetten en dan geniet ik vol van mijn werk. Als je dan weer hoort dat het eerste besmettingsgeval in Westerveld genoteerd wordt, ben je niet blij natuurlijk. Als dan de eerste inwoner aan corona overlijdt, is dat nog beroerder. Natuurlijk overlijden jaarlijks mensen aan de griep, maar dit is een geheel andere situatie. Dit is een ongrijpbare ziekte die je machteloos maakt, dát is het verschil."

Dans ontsprongen

Noord-Nederland is de dans aardig ontsprongen, toch sloop ook hier de angst er aardig in. Vanuit het gemeentehuis werden de burgers via de (social) Media geïnformeerd, onder meer met drie filmpjes rond 4 en 5 mei, Koningsdag en de lintjesregen. Plus nog een algemene boodschap, maar dat was voor Westerveld voldoende. „Ik stap liever in de auto om naar de mensen toe te gaan, om door de dorpen te lopen. Ik wil alle echtparen die 60 jaar of meer getrouwd waren, zeker nog uitnodigen voor een feestje, ook de inwoners die een lintje hebben ontvangen, worden nog passend in het zonnetje gezet."

Jager constateert in een terugblik dat er in het begin veel begrip was bij de inwoners voor alle maatregelen. „Later met de eerste versoepelingen zag je dat er weinig begrip was bij de mensen waarvoor het nog niet gold. Neem de zorgcentra, daar was eerst grote acceptatie, later niet meer."

De eerste burger wijst op campings in Westerveld, die de voorzieningen goed op orde hebben, waar de bezetting al snel goed was. „Ik denk dat de vitaliteit van vakantieparken en campings verder verbetert. Ik zie ook volle terrassen in de dorpen, maar vooral met toeristen en dagjesmensen. Eigen inwoners lopen dan even door. Mooi voor de horeca, maar ik verwacht wel problemen voor de kleine zaken. Dat Shakespeare ook komende winter in het Globetheater niet doorgaat, gaat de horeca ook merken."

Spaanse Griep

Het gevaar van een tweede besmettingsgolf? „Wanneer je niet oplet, hebben we het zo weer te pakken. De Spaanse Griep heeft ook tot 1948 geduurd, nadat er in 1918 miljoenen slachtoffers waren te betreuren. Voorlopig houden we een maatschappij op afstand, dat mag helder zijn. Hoe het economisch gaat, durf ik niet te zeggen. Klappen vallen er, maar de economie herstelt ook weer, als we er met z’n allen maar in geloven. Het wordt wel een andere samenleving, daarvan ben ik overtuigd. Een circulaire samenleving waar de producten meer uit de eigen regio komen en waarin minder over de wereld gereisd wordt. Dat je met medicijnen voor 80% van landen als China en India afhankelijk bent, maakt je als land verschrikkelijk kwetsbaar."

Wat Rikus Jager betreft komt de samenleving, ook Westerveld, er sterker uit. Ook financieel lijkt het voor de gemeente mee te vallen. "We klagen niet hoe wij er uit komen. Ik denk dat we de boel redelijk snel weer onder controle hebben."

Peter Nefkens