Gezondheidsraad: verminder het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen

Diever - Blootstelling aan chemische gewasbeschermingsmiddelen moet zo veel mogelijk verminderd worden. Dat geldt zowel voor telers als omwonenden van landbouwpercelen. Dat staat in een advies van de Gezondheidsraad. De Westerveldse actiegroep Meten = Weten ziet in het advies van de raad een bevestiging van wat zij al tijden roept. „Het is dus geen onderbuikgevoel van een paar oproerkraaiers."

De Gezondheidsraad geeft het advies, nu uit buitenlands onderzoek aanwijzingen komen dat er een verband zou bestaan tussen blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen en de kans op gezondheidsschade. In het rapport worden als voorbeelden de ziekte van Parkinson en ontwikkelingsstoornissen bij kinderen (vooral na blootstelling vóór de geboorte) genoemd. De uitkomsten van onderzoek in Nederland zijn minder uitgesproken, maar kunnen de ongerustheid ook niet wegnemen. Meer onderzoek naar mogelijke gezondheidseffecten zal naar verwachting op korte termijn niet meer duidelijkheid geven, zeker niet over effecten die zich pas op latere leeftijd manifesteren.

Adviezen

De overheid streeft al jaren naar een vermindering van de afhankelijkheid van de landbouw van chemische gewasbeschermingsmiddelen. De Gezondheidsraad adviseert nu dit streven te intensiveren. Ook voorlichting en handhaving zijn van belang, want telers blijken veilig werken niet altijd genoeg prioriteit te geven. De raad adviseert goed te registreren welke middelen op welke percelen gebruikt worden en de blootstelling van mensen aan gewasbeschermingsmiddelen periodiek te meten aan de hand van afbraakproducten in bijvoorbeeld urine.

Bevestiging

In de gemeente Westerveld wordt al langere tijd actie gevoerd om het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen in de landbouw te verminderen. De vereniging Meten = Weten houdt zich hier vooral mee bezig. Alok van Loon die nauw betrokken is bij Meten = Weten zegt in een reactie blij te zijn met het advies van de Gezondheidsraad. „Er is dus wel degelijk iets aan de hand en het is geen onderbuikgevoel van een paar oproerkraaiers. Pesticiden zijn schadelijk voor mensen, dieren en de natuur. Nu moet het voorzorgsprincipe gelden.”

Voor Meten = Weten is het advies aanleiding om heel gemotiveerd verder te gaan om op korte termijn ‘spuitvrije zones’ te krijgen. „We hebben daartoe ook voorstellen gedaan”, aldus Van Loon. Meten = Weten wil verder dat het gebruik van pesticiden drastisch wordt verminderd en dat er strenger wordt gehandhaafd. „Maar het belangrijkste is, dat het hoogste adviesorgaan van regering ons min of meer gelijk geeft in onze zorgen.”

Nieuwe leden

De vereniging Meten = Weten groeit met de week. Alleen de laatste twee weken hebben zich al 150 nieuwe leden aangemeld. „Veel verontruste inwoners van de gemeente Westerveld, maar ook uit Midden-Drenthe. Verder krijgen we uit het hele land telefoontjes van mensen die naast bollenvelden wonen en ook aan de slag willen”, zo reageert Van Loon.

Kanttekeningen

LTO Nederland vindt dat het advies van de Gezondheidsraad de door de land- en tuinbouwsector ingeslagen weg onderschrijft, maar plaatst wel enkele kritische kanttekeningen. „Boeren en tuinders voelen zich verantwoordelijk voor hun leefomgeving en omwonenden. Veilige gewasbeschermingsmiddelen zijn dus ook voor ons van groot belang – we werken er zelf mee en onze gezinnen wonen in de buurt van de percelen. We investeren daarom veel in verduurzaming van de gewasbescherming. De Gezondheidsraad adviseert om de ingeslagen weg nog sneller te bewandelen. Uit voorzorg, want hoewel er geen schadelijke gezondheidseffecten zijn aangetoond kunnen risico’s nooit helemaal worden uitgesloten. Daar staan we achter, maar het moet ons wel mogelijk worden gemaakt. Zo moeten er snel goede oplossingen worden gevonden voor een aantal knelpunten waar we al een tijd mee zitten – we moeten naast omwonenden óók de gewassen gezond kunnen houden”, aldus Joris Baecke, portefeuillehouder Gezonde Planten van LTO Nederland.