Nóg een gasput erbij? Westerveld is bang dat nu ook Werelderfgoedstatus voor Koloniën van Weldadigheid gevaar loopt

Nóg meer gaswinning in Westerveld brengt mogelijk ook de erkenning van de Koloniën van Weldadigheid als Werelderfgoed in gevaar. B en W en de gemeenteraad maken zich zorgen.

Vermilion broedt al sinds 2017 op het plan voor een proefboring naar aardgas aan de Boergrup in Vledderveen. Op een informatiemarkt in Wilhelminaoord, eind september, werd duidelijk dat die proefboring op afzienbare termijn te verwachten valt. Komt het vervolgens daadwerkelijk tot winning, dan wordt dit na Wapse al het tweede gasveld van de Canadese producent binnen de gemeentegrenzen.

Pal over de grens met Friesland, bij Vinkega, haalt het bedrijf ook aardgas boven de grond. En net in Overijssel wint Vermilion gas in Eesveen.

,,Een ongewenste situatie voor onze inwoners”, hield CDA’er Adri van der Weyde zijn collega-raadsleden voor. ,,We weten dat er al risico’s zijn op een grotere bodemdaling dan aanvankelijk gedacht en dat gaswinning in dit gebied hier mogelijk aan zal bijdragen.”

Zomer 2021 besluit over Werelderfgoedstatus

Verdere bodemdaling bedreigt volgens het raadslid ook kwetsbare natuur en de waterhuishouding in de omgeving. Daarnaast ligt Vledderveen dichtbij Frederiksoord en Wilhelminaoord, oftewel het gebied van de vroegere Koloniën van Weldadigheid. Van der Weyde is bang dat gaswinning mogelijk verhindert dat het gebied op de Werelderfgoedlijst komt. De Koloniën zijn daarvoor genomineerd; UNESCO hakt er volgend jaar zomer een knoop over door.

Wethouder Klaas Smidt is er evenmin gerust op, zo bleek. ,,Dit helpt niet!”, reageerde de VVD’er. ,,Gaswinning betekent een bedreiging voor de waardevolle gebouwen in de Koloniën.” De royale aanwezigheid van aardgas noemde hij ‘een cadeautje van Moeder Aarde waar we mee opgescheept zitten’.

Volgens Van der Weyde is het bovendien niet denkbeeldig dat vier gasputten, zo dicht op elkaar, uiteindelijk tot een cumulatie van bodemeffecten leiden.

Lagere overheden kunnen alleen adviseren

Hij riep B en W van Westerveld op om ‘actief te proberen gaswinning in dit gebied te voorkomen’. Maar volgens de wethouder kunnen gemeenten ontstellend weinig uitrichten tegen de winning van kleine gasvelden als deze. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) neemt zelfstandig de benodigde instemmingsbesluiten, lagere overheden kunnen hooguit advies uitbrengen.

Desalniettemin is Westerveld de voorbije jaren herhaaldelijk naar de rechter gestapt. Smidt: ,,Waaronder een keer of vier, vijf naar de Raad van State. Dat heeft ons in totaal 60.000 euro gekost. Het resultaat was: nul.” Nieuwe juridische stappen tegen Vermilion en EZK ziet de wethouder daarom even niet zitten.

Rijkscoördinatieregeling gevraagd

Temeer niet nu de Canadezen voor de Boergrup in Vledderveen om toepassing van de zogenoemde rijkscoördinatieregeling hebben gevraagd. ,,Voor Westerveld zou dat de eerste keer worden”, legde Smidt uit. ,,In zo’n geval wordt een winlocatie gewoon van rijkswege ingepast. Er is nog geen enkele gemeente in geslaagd om het dan tegen te houden. Hier en daar is geprobeerd om in een bestemmingsplan een verbod op gaswinning op te nemen. Dat is in alle gevallen overruled door het ministerie, dat nadien gelijk kreeg van de Raad van State.”